Heiligen behoren tot de rooms-katholieke cultuur. Zij hebben
tijdens hun leven maar ook daarna wonderen verricht, daden die
bovennatuurlijk genoemd moeten worden. Die wonderdaden zijn
eerst mondeling, later schriftelijk overgeleverd en deze verhalen
worden legenden genoemd. Ze dienden en dienen vooral om het
rooms-katholieke geloof voor de gewone mensen te bevorderen.
Daarom werden ze vroeger - vooral in de Middeleeuwen - veel
(voor)gelezen.
Ook over de heilige Nicolaas zijn legenden verteld en opgeschreven.
De bekendste zijn de verhalen over de vele keren dat Sint Nicolaas
het leven van schepelingen redde door de storm waarin ze verkeerden,
te kalmeren. En het verhaal waarin hij drie jongelingen weer
tot leven brengt, die door een misdadige herbergier gedood en
ingezouten waren. Bijna onbekend zijn enkele andere legenden
waarin Sint Nicolaas de hoofdrol speelt.
Een wonderbaarlijke baby
Sint Nicolaas begint zijn leven al met een klein wonder. Als
hij na zijn geboorte wordt gebaad, gaat hij in zijn badje rechtop
staan! Dat lukt natuurlijk geen enkel pasgeboren kind. Ook wordt
van hem verteld, dat hij twee dagen per week de moederborst
weigerde: al een vroege neiging tot vasten, die bij andere heiligen
pas op latere leeftijd bekend is. Dit waren natuurlijk duidelijke
tekenen, dat er een zeer bijzonder kind was geboren!
De drie generaals
Keizer Constantijn de Grote had vaak te maken met opstanden
in verre streken van zijn uitgestrekt rijk. Zo stuurde hij eens
drie generaals erop uit om een opstand te onderdrukken. Dat
lukte hun zonder bloedvergieten en de keizer was zeer tevreden
over dit resultaat. Maar jaloerse hovelingen fluisterden in
het keizerlijke oor, dat de generaals juist - tot hun voordeel
- hadden mÈÈgewerkt met de opstandelingen. Ze
waren hun keizer dus ontrouw geweest! Aangezien deze situatie
vaker was voorgekomen, geloofde Constantijn deze laster en besloot
hij de generaals te laten doden. Deze schrokken uiteraard van
dit bericht en riepen vurig de heilige Nicolaas aan om hen te
redden. Dat deed de heilige.
De boom van Diana
In de eerste eeuwen van onze jaartelling geloofden velen nog
aan heidense goden en demonen. Zo werd de demon Diana vereerd
onder een boom. Sint Nicolaas wees deze verering af en liet
de boom omhakken. Dat nam Diana natuurlijk niet. Ze vermomde
zich als non en kwam met gevaarlijke explosieve olie naar de
kerk van Nicolaas. Maar deze greep op tijd in en liet als bewijs
de olie op zee uitgieten, waardoor het water lang en met hoge
vlammen brandde. Ook zijn er enkele legenden waarin wordt verteld,
dat Sint Nicolaas zich razendsnel door de lucht verplaatste
om mensen in levensgevaar te redden. Dit lijkt natuurlijk erg
veel op de wijze waarop hij zich met zijn schimmel 's nachts
over de daken door heel Nederland verplaatst om alle kinderen
lekkers en cadeautjes te brengen!
Frits Booy
Bronnen:
M. Ebon: Saint Nicholas - life en legend, New York 1975
R. van der Linden e.a.: Leven en legenden van Sinterklaas in
Vlaanderen, Sint-Niklaas 1977
|
