Het eerste sinterklaasboek voor kinderen is 'Sint Nicolaas en zijn knecht' van de Amsterdamse schoolmeester Jan Schenkman; het verscheen in 1850 te Amsterdam. In dit boek komen Sinterklaas en Zwarte Piet voor het eerst samen voor en treden op zoals we dat nu nog kennen. Piet is een nieuwe figuur in het sinterklaasgebeuren. Hij is bij Schenkman een onderdanige bediende en laat het dreigen en straffen aan zijn meester over: Piet houdt de zak open en Sint stopt de boosdoeners erin. Pas later zal Piet bedreigend-actief gaan optreden in kinderboeken.
De inhoud van het eerste sinterklaasboek bestaat uit 16 gedichten met bij elk gedicht een handgekleurde prent. De onderwerpen zijn o.a.: aankomst van Sint en Piet per stoomboot, de intocht, bij de banketbakker, op het dak, op school, strooiavond, bij een arm kind, kinderen in de zak en het vertrek per stoomtrein. Nieuwe elementen zijn hier: de zwarte knecht in een pagekostuum, de aankomst per stoomboot (modern), Spanje als land van herkomst, kinderen in de zak en vertrek per stoomtrein (toen héél modern).
Ook de tekst is nieuw; het eerste deel ervan zal later een zeer populair sinterklaaslied worden. Aan vele kenmerken van het boek is te zien, dat Schenkman hoogstwaarschijnlijk gekeken heeft naar de centsprenten over Sint Nicolaas en beïnvloed is door de volkskunst en de Germaanse mythologie, die in de 19e eeuw weer heel veel aandacht kregen.
Men ziet dat tekst en indeling ervan later iets veranderd zijn. Dit Sinterklaasboek is zeer populair geworden: het is vele malen - al of niet gewijzigd - herdrukt; zelfs in 1950 nog! Het is ook door andere schrijvers als voorbeeld genomen wat de onderwerpen betreft, maar wel met eigen tekst. Tot in onze tijd worden er sinterklaasboeken voor kinderen gemaakt. Dat is maar goed ook, want de concurrentie -in de persoon van Santa Claus- ligt al vanaf eind oktober op de loer. Maar die 'Amerikaanse neef' van Sint Nicolaas is tot 6 december duidelijk een 'vreemdeling, die verdwaald is'. Zeker! Wat dat betreft, blijf ik heilig in Sint Nicolaas geloven!
De inhoud van het eerste sinterklaasboek bestaat uit 16 gedichten met bij elk gedicht een handgekleurde prent. De onderwerpen zijn o.a.: aankomst van Sint en Piet per stoomboot, de intocht, bij de banketbakker, op het dak, op school, strooiavond, bij een arm kind, kinderen in de zak en het vertrek per stoomtrein. Nieuwe elementen zijn hier: de zwarte knecht in een pagekostuum, de aankomst per stoomboot (modern), Spanje als land van herkomst, kinderen in de zak en vertrek per stoomtrein (toen héél modern).
Ook de tekst is nieuw; het eerste deel ervan zal later een zeer populair sinterklaaslied worden. Aan vele kenmerken van het boek is te zien, dat Schenkman hoogstwaarschijnlijk gekeken heeft naar de centsprenten over Sint Nicolaas en beïnvloed is door de volkskunst en de Germaanse mythologie, die in de 19e eeuw weer heel veel aandacht kregen.
Men ziet dat tekst en indeling ervan later iets veranderd zijn. Dit Sinterklaasboek is zeer populair geworden: het is vele malen - al of niet gewijzigd - herdrukt; zelfs in 1950 nog! Het is ook door andere schrijvers als voorbeeld genomen wat de onderwerpen betreft, maar wel met eigen tekst. Tot in onze tijd worden er sinterklaasboeken voor kinderen gemaakt. Dat is maar goed ook, want de concurrentie -in de persoon van Santa Claus- ligt al vanaf eind oktober op de loer. Maar die 'Amerikaanse neef' van Sint Nicolaas is tot 6 december duidelijk een 'vreemdeling, die verdwaald is'. Zeker! Wat dat betreft, blijf ik heilig in Sint Nicolaas geloven!
